కార్తీక పౌర్ణమి 2026: దీపారాధన, పూజా విధానం, స్తోత్రాలు
కార్తీక పౌర్ణమి 2026 నవంబర్ 24 మంగళవారం వస్తోంది. కార్తీక మాసంలో శివకేశవులను స్మరించడానికి, స్నానం చేసి దీపం వెలిగించడానికి ఈ పౌర్ణమిని భక్తులు విశేషంగా భావిస్తారు. ఉదయం ఇంట్లో శివపూజ, సాయంత్రం దీపారాధన చేసుకోవచ్చు. ఉపవాసం పాటించేవారు తమ శక్తికి, ఇంటి ఆచారానికి తగిన విధానాన్ని ఎంచుకోవచ్చు.
ఈ రోజు పంచాంగం
- తేదీ 24 నవంబర్ 2026
- మాసం కార్తీక మాసం
- పక్షం శుక్ల పక్షం
- తిథి పౌర్ణమి
- నక్షత్రం కృత్తిక
- వారం మంగళవారం
కార్తీక పౌర్ణమి విశిష్టత
కార్తీక శుక్ల పక్షంలో వచ్చే పూర్ణిమను కార్తీక పౌర్ణమి అంటారు. కార్తీక మాసంలో చాలామంది ఉదయాన్నే స్నానం చేసి శివునికి, విష్ణువుకు పూజ చేస్తారు. సాయంత్రం దేవుడి ముందు దీపం వెలిగిస్తారు. నెలంతా దీపం పెట్టే కుటుంబాలకు పౌర్ణమి ప్రత్యేకమైన రోజు. ఆ రోజు ఇంట్లో దీపం పెట్టడంతో పాటు దగ్గరలోని ఆలయానికి వెళ్లి స్వామిని దర్శించుకునే ఆచారం కూడా ఉంది.
ఈ తిథిని త్రిపుర పౌర్ణమి అని కూడా పిలుస్తారు. పురాణ కథ ప్రకారం, త్రిపురాసురుల మూడు పురాలను శివుడు సంహరించిన ఘట్టాన్ని ఈ రోజున స్మరిస్తారు. అందుకే శివుణ్ని త్రిపురాంతకుడిగా తలచుకుని దీపం వెలిగించే సంప్రదాయం ఉంది. దీపం వెలుగును చూసి దైవాన్ని స్మరించడం వల్ల మనసు ప్రశాంతంగా ఉంటుందని భక్తుల విశ్వాసం. కొన్ని శివాలయాల్లో కార్తీక దీపోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఆలయాన్ని సందర్శించే వారు అక్కడి ఆచారం ప్రకారం దీపం వెలిగించవచ్చు.
ఈ రోజు ఏ పండుగ లేదా వ్రతం పాటిస్తారు?
కార్తీక పౌర్ణమి నాడు కార్తీక దీపారాధన ప్రధాన ఆచారం. నెలంతా కార్తీక వ్రతం పాటించే వారు ఈ రోజున విశేషంగా పూజ చేస్తారు. కొందరు పౌర్ణమి రోజున ఉపవాసం ఉండి సాయంత్రం దీపం పెట్టిన తర్వాత ప్రసాదం తీసుకుంటారు. మరికొందరు తమ ఇంటి ఆచారం ప్రకారం శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతం చేసుకుంటారు. ఆ వ్రతం చేసేవారు పూజతో పాటు వ్రతకథను కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి చదవడం లేదా వినడం ఆనవాయితీ.
తులసి మొక్క దగ్గర దీపం వెలిగించి విష్ణువును స్మరించే ఆచారం కూడా ఉంది. మీ ఇంట్లో శివపూజకు ప్రాధాన్యం ఉంటే శివునికి అభిషేకం, బిల్వార్చన చేసుకోవచ్చు. విష్ణు ఆరాధన ఆనవాయితీ ఉంటే విష్ణుసహస్రనామం చదివి నైవేద్యం సమర్పించవచ్చు. ఇంట్లో పెద్దలు పాటించే పద్ధతి ఉంటే వారి దగ్గర తెలుసుకుని పిల్లలను కూడా పూజలో భాగం చేయవచ్చు.
ఇంట్లో కార్తీక పౌర్ణమి పూజా విధానం
ఉదయం చేసే శివపూజ
ఉదయం స్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించండి. పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసి దీపం, పూలు, బిల్వదళాలు, నైవేద్యం సిద్ధం చేసుకోండి. ఇంట్లో పూజించే శివలింగం ఉంటే శుభ్రమైన నీటితో అభిషేకం చేయవచ్చు. శివుడి చిత్రం ఉంటే దాని ముందు దీపం వెలిగించి పూలు సమర్పించండి. పూజకు కావాల్సిన వస్తువులు సిద్ధం చేసుకున్నాక ప్రశాంతంగా కూర్చొని శివుణ్ని తలచుకోండి.
- వినాయకుణ్ని స్మరించి, కార్తీక పౌర్ణమి సందర్భంగా భక్తితో పూజ చేస్తున్నానని మనసులో సంకల్పించుకోండి.
- శివలింగానికి నీటితో అభిషేకం చేస్తూ ఓం నమః శివాయ అని జపించండి. అభిషేకం తర్వాత పూలు, అందుబాటులో ఉంటే బిల్వదళాలు సమర్పించండి.
- శివాష్టకం వంటి తెలిసిన స్తోత్రాన్ని చదవండి. పండు లేదా ఇంటి ఆచారానికి తగిన నైవేద్యాన్ని సమర్పించి హారతి ఇవ్వండి.
- నమస్కారం చేసి పూజ ముగించండి. తర్వాత ఇంట్లో అందరితో కలిసి ప్రసాదం తీసుకోండి.
నదీస్నానం చేసే ఆచారం ఉన్నవారు సురక్షితమైన ఘాట్ను ఎంచుకోవాలి. నది దగ్గరకు వెళ్లే అవకాశం లేకపోతే ఇంట్లో స్నానం చేసి పూజ మొదలుపెట్టవచ్చు. ఆలయానికి వెళ్లేవారు ఉదయం ఇంటి పూజ ముగించుకుని దర్శనానికి వెళ్లవచ్చు. ఆలయంలో అర్చన లేదా అభిషేకం చేయించుకునే వారు అక్కడి పద్ధతిని అనుసరించవచ్చు.
సాయంత్రం దీపం ఎలా పెట్టాలి?
సాయంత్రం పూజా మందిరంలో లేదా తులసి కోట దగ్గర దీపం వెలిగించండి. మట్టి ప్రమిదలో పత్తి వత్తి వేసి నువ్వుల నూనె లేదా నెయ్యితో దీపం పెట్టవచ్చు. ప్రమిద కింద స్థిరంగా ఉండే పళ్లెం ఉంచండి. దీపం వెలిగించిన తర్వాత కాసేపు దైవనామం జపించండి. ఇంట్లో అందరూ కలిసి కూర్చునే వీలుంటే ఒకరు తెలిసిన స్తోత్రాన్ని చదవవచ్చు, మిగిలిన వారు వినవచ్చు.
ఈసారి పౌర్ణమి మంగళవారం వస్తోంది. మంగళవారం హనుమంతుణ్ని లేదా సుబ్రహ్మణ్యస్వామిని ఆరాధించే ఇంటి సంప్రదాయం ఉంటే వారి నామాన్ని కూడా స్మరించుకోవచ్చు. సాయంత్రం ఆలయానికి వెళ్తే దీపాలు పెట్టడానికి ఏర్పాటు చేసిన చోటే ప్రమిద ఉంచండి. ఇంట్లో వెలిగించిన దీపాన్ని దగ్గర ఉండి చూసుకోండి.
కార్తీక పౌర్ణమి నాడు ఏం చేయాలి?
- స్నానం తర్వాత పూజ చేసుకోండి. ఉదయం పూజకు కొంత సమయం కేటాయించి, సాయంత్రం కుటుంబంతో కలిసి దీపం వెలిగించండి.
- ఇంటి ఆచారం ప్రకారం ఉపవాసం పాటించండి. పండ్లు తీసుకునే పద్ధతి లేదా ఒక పూట భోజనం చేసే పద్ధతి మీ ఇంట్లో ఉంటే, మీ శక్తిని బట్టి పాటించండి.
- ఆహారం పంచండి. మీకు వీలైనంతగా అవసరంలో ఉన్నవారికి భోజనం అందించడం ఈ రోజున పాటించే సేవా ఆచారాల్లో ఒకటి.
- పిల్లలకు పండుగ కథ చెప్పండి. త్రిపురాంతకుడి కథను వాళ్లకు అర్థమయ్యే మాటల్లో చెప్పవచ్చు. పూలు సిద్ధం చేయడం, ప్రసాదం పంచడం వంటి పనుల్లో వారిని భాగం చేయవచ్చు.
కార్తీక పౌర్ణమి నాడు ఏం చేయకూడదు?
- వ్రతం పాటించే వారు ఇంటి ఆచారం ప్రకారం మాంసాహారం, మద్యం విడిచిపెట్టి పూజపై మనసు నిలపడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
- ఉపవాసం ఉండాలని శరీరాన్ని బలవంతపెట్టవద్దు. రోజూ తీసుకునే మందులు లేదా వైద్యులు సూచించిన ఆహారాన్ని వ్రతం కోసం మానవద్దు.
- కోపంతో మాట్లాడటం, అనవసరంగా వాదించడం మానుకుని ఇంట్లో ప్రశాంతంగా గడపడానికి ప్రయత్నించండి.
- నదిలో లోతైన చోటుకు వెళ్లవద్దు. పూజా సామగ్రిని నీటిలో పడేయవద్దు. వెలిగించిన దీపాన్ని తెరలు, కాగితాలు, పిల్లలకు అందే ప్రదేశాల దగ్గర ఉంచవద్దు.
కార్తీక పౌర్ణమి రోజు పఠించాల్సిన స్తోత్రాలు
శివాష్టకం
శివుని స్వరూపాన్ని, గుణాలను స్తుతించే స్తోత్రం శివాష్టకం. ఉదయం అభిషేకం లేదా పూల సమర్పణ తర్వాత చదవవచ్చు. శివుని గుణాలను తలచుకుంటూ చదివితే భక్తి పెరుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం. చదవడం కొత్తగా నేర్చుకుంటున్నవారు ఇంట్లో తెలిసినవారితో కలిసి నెమ్మదిగా పఠించవచ్చు.
లింగాష్టకం
శివలింగ రూపంలో పరమేశ్వరుణ్ని స్తుతించే స్తోత్రం లింగాష్టకం. శివలింగానికి అభిషేకం చేసేటప్పుడు లేదా దీపం ముందు కూర్చొని పఠించవచ్చు. శివునిపై మనసు నిలిపేందుకు ఈ పఠనం తోడ్పడుతుందని భక్తులు భావిస్తారు. ఒక్కో భాగానికి అర్థం తెలుసుకుని చదివితే స్తోత్రంలోని భావం మరింత బాగా అర్థమవుతుంది.
విష్ణుసహస్రనామం
విష్ణువు వేయి నామాలతో ఆయన గుణాలను స్మరించే పారాయణం విష్ణుసహస్రనామం. సాయంత్రం తులసి దగ్గర దీపం వెలిగించిన తర్వాత లేదా పూజా మందిరంలో కూర్చొని చదవవచ్చు. కుటుంబంతో కలిసి పారాయణం చేయడం వల్ల దైవస్మరణలో మనసు నిలుస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. పఠనం తెలిసినవారు చదువుతుంటే మిగిలినవారు శ్రద్ధగా వినవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
2026లో కార్తీక పౌర్ణమి ఎప్పుడు?
2026లో కార్తీక పౌర్ణమి నవంబర్ 24 మంగళవారం వస్తోంది. ఆ రోజు కార్తీక శుక్ల పక్ష పౌర్ణమి తిథి, కృత్తిక నక్షత్రం. ఉదయం పూజ చేసుకుని సాయంత్రం దీపారాధన చేయవచ్చు.
కార్తీక పౌర్ణమికి ఉపవాసం తప్పనిసరా?
ఉపవాసం కుటుంబ ఆచారాన్ని, వ్యక్తిగత శక్తిని బట్టి పాటిస్తారు. సాధారణ భోజనం తీసుకుంటున్నవారు కూడా స్నానం, పూజ, దీపారాధన, దైవనామ స్మరణతో పౌర్ణమిని ఆచరించవచ్చు.
కార్తీక పౌర్ణమి దీపం ఎక్కడ పెట్టాలి?
ఇంట్లో పూజా మందిరంలో లేదా తులసి కోట దగ్గర దీపం వెలిగించవచ్చు. ఆలయానికి వెళ్తే దీపాల కోసం నిర్దేశించిన స్థలాన్ని ఉపయోగించండి. దీపం దగ్గర గాలి తగిలి ప్రమిద ఒరిగే అవకాశం లేకుండా చూసుకోండి.
శివలింగం ఇంట్లో లేకపోతే పూజ ఎలా చేయాలి?
శివుడి చిత్రం ముందు దీపం వెలిగించి పూలు, నైవేద్యం సమర్పించవచ్చు. తెలిసిన శివ స్తోత్రాన్ని చదవండి లేదా ఓం నమః శివాయ అని జపించండి. చివరగా హారతి ఇచ్చి నమస్కారం చేసుకోండి.
🙏 మీ గోత్రనామాలతో పూజ చేయించుకోండి
ఇంటి నుంచే మీ పేరు, గోత్రం, కుటుంబ సభ్యుల పేర్లతో సంకల్పం. పూజ వీడియో WhatsApp లో, ప్రసాదం మీ ఇంటికి.
- వారణాసి పట్టణంలో శ్రీ పార్వతీ పరమేశ్వర కళ్యాణ మహోత్సవం — 12 డిసెంబర్ 2026, మీ గోత్రనామాలతో సంకల్పం
- కార్తీకమాసం ప్రత్యేక పూజలు | పరమేశ్వరునికి నెలరోజుల పంచామృత రుద్రాభిషేకం & నిత్య హోమాలు
సందేహాలకు WhatsApp: 91210 20494